Do nowej książki Agnieszki Graff podchodziłam z dystansem. Towarzyszyła mi obawa o zbyt nachalny feministyczny dyskurs, który towarzyszy tak wielu publikacjom tego typu. “Rykoszetem…” okazała się jednak pod tym względem niesamowicie przystępna. Autorka w bardzo interesujący sposób przedstawia problematykę feministyczną i mniejszości seksualnych w Polsce na przestrzeni kilku ostatnich lat, z akcentem na okres wstępowania Polski do UE.
Wielki plus to język, jakim operuje autorka – przejrzysty, kiedy trzeba dosadny, ale i nie przeintelektualizowany. Graff zwróciła uwagę na zjawisko, które mi umknęło. Chodzi o zestawianie homoseksualistów z Żydami, którego przy okazji reakcji na Manify dopuszczała się m.in. Młodzież Wszechpolska. Uwidocznił się w ten sposób wykluczanie Innego, wobec którego reszta prawdziwych Polaków ma się zsolidaryzować i wspierać narodowe wartości. Przerażające, że, aby pozyskać dla siebie opinię publiczną, trzeba znaleźć kozła ofiarnego, jakiegoś spiskującego wroga ludu.
Bardzo spodobał mi się też podniesiony przesz Graff wątek przedstawiania narodu polskiego, w których to wizerunkach przedstawiani mężczyźni pełnią rolę metonimii, zaś towarzysząca im kobieta nie jest po prostu kobietą, ale zawsze metaforą, czy to narodu, czy to płodności, czy wreszcie tradycyjnych wartości. Albo też stanowi element zdradziecki, hańbę, jaką jedna grupa mężczyzn zadaje innej grupie mężczyzn – bezczeszcząc “ich” kobiety.
Książka naprawdę ciekawa i wciągająca – bez zbędnego zadęcia autorka bada dyskurs publiczny ostatnich lat w poszukiwaniu przedstawień kobiet i mniejszości homoseksualnych jako grup marginalizowanych. Rzeczowo, prosto, czasem z przymrużeniem oka.
Tags: graff, rykoszetem
